Posts

Showing posts from August, 2025

هیچ دۆستێك جگه‌ له‌ چیاكان: ڕۆمانی گه‌ریده‌یه‌كی كورد له‌ زیندانێكی دووری ناو ئۆقیانوسدا

Image
  ئاکۆ قادر حه‌مه‌ ڕۆمانی "هیچ دۆستێك جگه‌ له‌ چیاكان" كه‌ بێهرۆز بوچانی، كوردی ڕۆژهه‌ڵات له‌ زیندانی دوورگه‌ی مانۆسی پاپانیوگینیای نێو زه‌ریای هێمن نووسیوه‌، ڕۆمانێكه‌ سه‌ربرده‌ی سەفەری نوسەرە هه‌ر له‌ ئه‌نده‌نوسیاوه‌ بۆ گه‌شتی پڕ مه‌ترسی به‌ نێو زه‌ریای هێمندا تا ڕزگاركردنیان له‌ مردن و بردنیان بۆ زیندانێك له‌ لایه‌ن كه‌شتی سه‌ربازی ئوسترالیه‌وه‌ بۆ دوورگه‌ی مانۆس له‌ گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك په‌نابه‌ری زۆری دیكه‌دا. بەڵام به‌شی هه‌ره‌ زۆر ڕۆمانه‌كه‌ باس له‌ ژیانی زیندانی نێو زیندانه‌كه‌ی مانۆس ده‌كات. هاشمی ئەحمەدزادە بەزمانێکی کوردی دڵگیر، ڕۆمانەکەی لە ئینگلیزییەوە وەرگێڕاوە. سه‌رنجێكی به‌رایی سه‌ره‌تایی ڕۆمانه‌كه‌ زۆر چیژبه‌خش و سه‌رنجڕاكێش بوو به‌ تایبه‌ت ئه‌و به‌شه‌ی كه‌ له‌ کەشتییەکی كۆن و ڕزیو و بچوكی قاچاخدان كه‌شتیه‌كه‌یان توشی تێكشكان ده‌بێت و به‌ ئه‌سته‌م زۆرینه‌یان له‌ مردن ڕزگاریان ده‌بێت، به‌ڵام سه‌رتاپای ڕۆمانه‌كه‌ به‌رده‌وام پرسیاری بێوه‌ڵام ده‌رباره‌ی چیرۆكه‌ بچووك و كاركته‌ره‌ لاوه‌كیه‌كانی نێو ڕۆمانه‌كه‌ ده‌روژێنێت بێ ئه‌وه‌ی وه‌لامێكی ته‌واوی بداته‌وه‌. سه‌ره‌ڕای...

جەنگی حه‌ماس-ئیسرائیل وه‌ك وانه‌یه‌كی ترسناك

Image
جەنگی حه‌ماس-ئیسرائیل وه‌ك وانه‌یه‌كی ترسناك ئاکۆ قادر حه‌مه‌ دێڕێكی به‌ناوبانگ هه‌یه‌ له‌م رۆژانەدا وه‌ك زه‌نگێك له‌ گوێمدا دەزرنگێتەوه‌، نزیكه‌ له‌م داڕشتنەوە: “ئه‌گه‌ر له‌ ئه‌رجه‌نتین په‌پوله‌یه‌ك له‌ باڵ بدات له‌ ده‌ریای ناوه‌ڕاست گه‌رده‌لوول هه‌ڵده‌ستێت”.  ئه‌م دێڕه‌ ئاماژه‌یه‌ بۆ چه‌مكێك به‌ناوی (كاریگه‌ری په‌پووله‌)، کە بریتییه‌ له‌ ره‌نگدانه‌وه‌ی ره‌فتارێكی بچووك له‌ناو سیسته‌مێكی گه‌وره‌ و ئاڵۆزدا و دروستكردنی كاریگه‌ری تێیدا، چی به‌ نەرێنی بێت یان ئەرێنی، به‌ باش یان خراپ.  ئه‌م تیۆره‌ له‌ خۆسوتاندنی (بۆعزیزی)دا یه‌كجار به‌ ئاشكرا خۆی نمایش كرد، ساڵانێك بوو سیسته‌مه‌ سته‌مكاره‌كانی عه‌ره‌ب له‌ عێراقه‌وه‌ بۆ مه‌غریبی عه‌ره‌بی، مرۆڤی عه‌ره‌بییان وێران ده‌كرد و عه‌ره‌به‌كان به‌ چه‌نده‌ها شێوه‌ ناڕه‌زایه‌تییان ده‌رده‌بڕی بێ ئه‌وه‌ی شتێكی كاریگه‌ر ڕوو بدات، به‌ڵام له‌پڕ له‌ 4ی یه‌نایه‌ری 2011 به‌ خۆسوتاندنی گه‌نجێكی هه‌ژاری ده‌ستگێڕی تونسی وه‌ك بۆعزیزی نه‌ك سیسته‌می فه‌رمانڕه‌وای تاكڕه‌وی تونس نه‌ما، به‌ڵكو بوو به‌ هۆی هه‌ڵكردنی گه‌رده‌لوولێكی به‌رفراوان كه‌ سه‌ری سێ سه‌ر...

گرفته‌ میتۆدییه‌كانی كۆمه‌ڵناسیی ئه‌ده‌ب

Image
 گرفته‌ میتۆدییه‌كانی كۆمه‌ڵناسیی ئه‌ده‌ب ن: ئه‌لسه‌ید یاسین[1] و: ئاكۆ قادر حه‌مه‌ زۆر جار ڕه‌خنه‌گرانی ئه‌ده‌ب باس و خواسیان له‌باره‌ی‌ په‌یوه‌ندی نێوان ئه‌ده‌ب و كۆمه‌ڵگاوه كردووه‌‌‌، به‌ڵام ئه‌و ڕا و بیروبۆچوونانه‌ی‌ له‌ باره‌ی دیاریكردنی شێوه‌ی ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌ و ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی ده‌خرانه‌ ڕوو، یه‌كانگیری تێدا نه‌بوو، ئه‌ویش به‌هۆكارێكی ساده‌، كه‌ خۆی له‌ نه‌بوونی چوارچێوه‌یه‌كی زانستییدا ده‌بینییه‌وه‌ كه‌ پارچه‌كانی كۆبكاته‌وه‌ و یه‌كێتی و سازانی پێ ببه‌خشێت، كه‌ وا بكات له‌ ئاستی درێژخایه‌ندا ڕێگه‌ به‌وه‌ بدات ئه‌م بیرۆكانه‌ گه‌شه‌ی پێ بدرێت و پێش بخرێن، گرنگتر له‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ش، تاقیكردنه‌وه‌ی ئاستی ڕاستگۆیی ئه‌و بیرۆكانه‌ بوو له مه‌حه‌ك و پێوه‌ری‌ واقیعدا. گومانی تێدا نییه ئه‌ده‌ب سیسته‌مێكی كۆمه‌ڵایه‌تیه‌ -هه‌روه‌ك ڕینیه‌ ویلیك ده‌یگووت-،‌ كه‌ زمان وه‌ك ناوه‌ندگیرێكی خۆی داده‌هێنێت، و زمانیش داهێنراوێكی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌. ئه‌گه‌ر ئه‌ده‌ب به‌رجه‌سته‌كه‌ری ژیان بێت، ئه‌وا ژیان خۆی ڕاستییه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌. هه‌ر له‌م گۆشه‌نیگایه‌وه‌ ده‌توانین له‌ چیرۆكنووس یاخود ڕۆماننووس...